|
1-(EXW) Ex Works, Ex Warehouse (İsmi belirtilen işyerinde teslim)
Satıcı, yeri belirtilen işyerinde (atölye, fabrika, antrepo v.s.) malları
alıcının emrine hazır bulundurmakla teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş
sayılır. Teslimden sonraki tüm masraf ve rizikolar alıcıya aittir. Diğer bir
deyimle, eğer aksine bir hüküm bulunmuyorsa, satıcı, malları alıcı tarafından
sağlanan araca yüklemek ya da gümrük işlemlerini yerine getirmek zorunda
değildir. Malların, satıcının kuruluşundan alınarak istenilen yere
götürülmesiyle ilgili tüm masraf ve riskler alıcıya aittir. Bu teslim şekli
satıcı açısından asgari yükümlülük içerir.
2-(FCA) Free Carrier (Taşımacıya teslim, adı belirtilen yerde)
Birden fazla taşıma etabı dahil herhangi bir taşıma metodu için
kullanılabilir. Satıcı, ihracat formalitesi tamamlanmış malları alıcının adını
verdiği yerde, yine alıcı tarafından ismi belirtilen taşımacıya teslim etmekle
yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaktadır. Navlun, Riziko ve tüm masraflar
Alıcıya aittir.
Eğer alıcı tarafından teslim için belirli bir nokta belirtilmemişse, bu
durumda satıcı, daha önce sınırları belirlenmiş bir alan içinde veya yerde
malları taşıyıcıya devredeceği noktayı kendisi seçebilir.
Bu terim, çok vasıtalı olanlar da dahil herhangi bir taşıma işlemi için
kullanılabilir. Diğer yükümlülükler FOB teslimindeki gibidir.
3-(FAS) Free Alongside Ship (İsmi belirtilen yükleme limanında gemi yanında
teslim)
Sadece Deniz taşımacılığında kullanılır. Satıcı, alıcı tarafından ismi
belirtilen yükleme limanında, yine alıcının ismini verdiği geminin yanında ve
alıcının belirttiği zamanda malları hazır bulundurmakla teslim yükümlülüğünü
yerine getirmiş sayılır. Bu yer ve
zamandan sonraki Navlun, Riziko ve her türlü masraflar alıcıya aittir.
4-(FOB) Free On Board (İsmi belirtilen sevk limanında gemide teslim)
Sadece Deniz taşımacılığında kullanılır. Satıcı, malları alıcı tarafından
ismi belirtilen sevk limanında alıcının belirttiği zamanda ve yine alıcı
tarafından ismi verilen geminin küpeştesini aştığı anda teslim yükümlülüğünü
yerine getirmiş sayılır. Bu yer ve zamandan sonraki Navlun, Riziko ve tüm
masraflar Alıcıya aittir.
Satıcı, malların yüklendiğini tüm detayları ile birlikte alıcıya
bildirmelidir. Alıcının sorumluluğu ise, belirtilen yükleme limanından taşınması
için, masraflar kendisine ait olmak üzere taşıma sözleşmesi akdetmek ve malın
gemide teslim edildiği andan itibaren; malın varış noktasına ulaşıncaya kadar
geçen süre içerisinde mala ilişkin her türlü kayıp ve hasarı üstlenmektir.
5-(CFR) Cost and Freight (Adı belirtilen varış limanında navlun ödenmiş olarak
teslim)
Sadece Deniz taşımacılığında kullanılır. Mallar Satıcı tarafından taşıma
sözleşmesi yapılmış ve navlunu ödenmiş olarak varış limanında alıcıya teslim
edilmektedir. Malların riski yükleme limanında geminin küpeştesini aştığı anda
Alıcıya aittir.
6-(CIF) Cost Insurance and Freight (Adı belirtilen varış limanında navlun ve
sigorta primi ödenmiş olarak teslim)
Sadece Deniz taşımacılığında kullanılır. Satıcının sorumluluğu Geminin
güvertesinde biter. CFR’dan farkı Sigorta Priminin de satıcıya ait olmasıdır.
Fakat bu sigorta asgari riskleri kapsamaktadır. Duruma göre özel risklerin
sigorta kapsamına alınmasını istediği takdirde alıcı bu hususları satıcı ile
yaptığı sözleşmeye dahil ettirmek zorundadır. Sigorta ettirilen değerin sözleşme
tutarının %10 fazlası ile olması gerekir.
7-(CPT) Carriage Paid To (Adı belirtilen varış yerine kadar navlunu ödenmiş
olarak teslim)
Birden fazla taşıma etabı dahil herhangi bir taşıma metodu için
kullanılabilir. Satıcı, malları adı belirtilen teslim yerine kadar navlun
ödenmiş olarak varış yerinde alıcıya teslim etmektedir. Belirtilen teslim yerine
kadar birden fazla taşımacı kullanılıyor ise mallar ilk taşımacıya teslim
edildiğinde risk satıcıdan alıcıya geçer.
Malların taşıyıcıya aktarılmasından sonra mallar ile ilgili kayıp ve hasar
riski, ayrıca bu teslim işleminden sonra meydana gelebilecek olayların yarattığı
bütün ek masraflar satıcıdan alıcının üzerine geçer.
Satıcı, alıcıya malın sigortalanması amacıyla gerekli bilgileri iletecektir.
Alıcının sorumluluğu ise, masraflar kendisine ait olmak üzere gerekli ithal
iznini veya yetki belgelerini almaktır.
CFR deniz, CPT ise kara ve diğer taşıma şekillerinde kullanılır.
8-(CIP) Carriage and Insurance Paid To (Adı belirtilen varış yerine kadar navlun
ve sigorta primi ödenmiş olarak teslim)
Birden fazla taşıma etabı dahil herhangi bir taşıma metodu için
kullanılabilir. Satıcı, CPT terimindeki yükümlülüklerine ilaveten taşımaya
ilişkin yük sigortasını yaptırmayı ve primini ödemeyi de üstlenmektedir.
Taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak teslim terimi, satıcının CF terimi
ile aynı yükümlülükleri taşıdığı, ancak bunlara ek olarak, malın taşınması
anında kayıp ve/ya hasar riskine karşı alıcıya yük sigortası sağlama zorunda
olduğu durumu anlatır. Satıcı, sigorta sözleşmesini akdeder ve sigorta primini
öder. Alıcının diğer sorumlulukları CF teslim şeklindeki gibidir.
CIF deniz taşımasında, CIP ise kara ve diğer taşımacılıkta kullanılır.
9-(DAF) Delivered at Frontier (Sınırda, adı belirtilen yerde teslim)
Satıcı malları ihracat formaliteleri tamamlanmış olarak sınırdaki adı
belirtilen yerde fakat komşu ülkenin gümrüğünden önce alıcının emrine hazır
bulundurmakla teslim yükümlüğünü yerine getirmiş sayılır. ‘Sınır’ ifadesi ihraç
ülkesi dahil herhangi bir ülkenin sınırı için kullanılabilir. Bu nedenle yer
isminin verilerek hangi sınırın kastedildiğinin kesinlikle ifade edilmesi büyük
önem taşımaktadır. Öncelikle Demiryolu ve Karayolu ile taşımada kullanılır.
Sınırdaki belirtilen yerden itibaren Navlun Alıcıya aittir. Sınırdan itibaren
taşımaya ait masraf ve sigortanın yapılması konusunda satıcının yükümlülüğü
yoktur.
10-(DES) Delivered Ex Ship (Adı belirtilen varış limanında gemide teslim)
Sadece Deniz taşımacılığında kullanılır. Satıcı, malları adı belirtilen
varış limanında, geminin bordasında, gümrükten önce alıcının emrine hazır
bulundurduğunda teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaktadır. Bu yere kadar
olan bütün risk ve masraflar satıcıya aittir.
11-(DEQ) Delivered Ex Quay (Adı belirtilen varış limanında Gümrük Vergisi
ödenmiş olarak rıhtımda teslim)
Rıhtımda teslim terimi, sadece Deniz taşımacılığında veya çok vasıtalı
taşıma ile varma limanında gemiden rıhtıma boşaltılmakla teslim edilecekse
kullanılır.
Rıhtım üzerinde alıcı emrine malların hazır bulundurulması ile satıcının
yükümlülüğü sona erer. Satıcı, malların o noktaya kadar taşınmasıyla ilgili
vergi, resim ve diğer harçlar da dahil olmak üzere tüm riziko ve giderleri
üstlenir. DEQ teriminin yanına ek kelimeler yazılarak malların gümrükten çekme
sorumluluğunun kime ait olacağı belirtilir. Örneğin; DEQ duty paid’de vergiler
ve gümrükten çekme masrafları ihracatçının, DEQ duty unpaid’de ise bu masraflar
ithalatçınındır.
12-(DDU) Delivered Duty Unpaid (Adı belirtilen varış yerinde gümrük vergisi
ödenmeden teslim)
Herhangi bir taşıma biçimi için kullanılabilen bu terime göre satıcı, ithal
ülkesindeki adı belirtilen bir yerde malları alıcının emrine hazır bulundurmakla
teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaktadır. O noktaya kadar her türlü risk
ve maliyet ile gümrük formalitelerini sonuçlandırmaya ilişkin maliyet ve riski,
fiili ithal sırasındaki vergi, harç ve diğer resmi giderler hariç satıcı
üstlenmektedir. Eşyaların vergileri ödenmemiş olarak alıcının ülkesinde
belirtilen yerde teslimidir.
Bu teslim şekli deniz hariç kara, demiryolu, havayolu taşımacılığında
kullanılır.
13-(DDP) Delivered Duty Paid (Adı belirtilen varış yerinde gümrük vergisi
ödenmiş olarak teslim)
Herhangi bir taşıma biçimi için kullanılabilen bu terime göre satıcı, ithal
ülkesindeki adı belirtilen bir yerde malları gümrüklenmiş olarak alıcının emrine
hazır bulundurmakla teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaktadır. O noktaya
kadar her türlü risk ve maliyeti satıcı üstlenmektedir. Eşyaların vergileri
ödenmiş olarak alıcının ülkesinde belirtilen yerde teslimidir.
Satıcı, malların o noktaya kadar taşınması, ithal gümrüğünden geçirilmesi
için gerekli vergi, resim ve diğer harçlar dahil olmak üzere riziko ve giderleri
üstlenmek durumundadır. EXW terimi satıcıya ne kadar az yükümlülük getiriyorsa,
DDP terimi de bunun tersine o kadar çok yükümlülük getirmektedir.
| 
